Người viết đọc lại những gì đã viết, về một quãng đời trong có bóng dáng một họa sĩ vừa ra đi, và nhận ra một điều : cái đói ám ảnh ngay từ dòng chữ mở đầu… Hay nói một cách khác : đây là những kỷ niệm về cái đóịNào là cái ruột tượng đựng gạo, nỗi sợ mỗi lần nhìn thấy… cháo, cơn đói lả mà cứ tưởng là bịnh…

Nhưng “cái no” cũng có những kỷ niệm để đời, đối với một thằng nhỏ Bắc Kỳ! Ông cụ tôi mất sớm. Bà cụ một nách bốn con, cứ phải tha đi nhà này nhà nọ, để ăn chực. Ăn chực chán quê nội, qua tới quê ngoạị

Hai làng cách nhau cũng chừng gần chục kí lô mét. Lần đó, thằng bé tới nhà bà trẻ, được ăn no cành hông, đi không nổi, rồi đau bụng quá, vì quá nặng bụng! Thấy thằng nhỏ nhăn nhó, mọi người lại tưởng bịnh, riêng bà trẻ hiểu ngay nguồn cơn, ra lệnh: ra sân chạy! Ì ạch một hồi, mới đỡ đau. Lúc đó mới nhớ lại cái cảnh “tầu phù” nằm chết như rạ, khi sang tước khí giới quân đội Nhật, tại một ga xe lửa miền bắc.
Do ăn no quá, bể bụng, (‘phù’ ở đây chắc là biến thể của ‘phình’). Tác giả một bài viết trên tờ Gió Ðông, xuất bản ở Ðức, (đã đình bản), sau khi đọc lại một số tiểu phẩm, đã đưa ra một nhận xét: nhà văn Việt Nam hay nói về miếng ăn. Và hình như đây là một nỗi ám ảnh, một “định mệnh văn chương”.
Nhân đó, ông nói về tác phẩm Marie Sến, của Phạm Thị Hoài: cũng vẫn những chiếc phong bì. Cũng vẫn miếng ăn, miếng nhục.

Trần Ðăng Khoa, trong cuốn Chân Dung và Ðối Thoại, chê Nguyễn Tuân, tuy mê ‘ăn’, nhưng chưa đưa nó lên thành nghệ thuật. Ông tự hỏi, hết chuyện viết rồi hay sao, chẳng lẽ văn chương chỉ là chuyện về miếng ăn… tồi tàn?

Theo tôi, cần phải phân biệt giữa cái đói, ám ảnh của nó, với miếng ăn, như một cái cần, và sau đó, như một cái đẹp. Trả lời phỏng vấn, về chuyện phải từ bỏ đất nước, và quan trọng hơn, phải từ bỏ tiếng mẹ đẻ, nhà văn Romania, Cioran cho biết: phải viết văn bằng tiếng “ngoại” là một tai nạn lớn lao đối với một nhà văn.

Ông kể hai kinh nghiệm, tưởng như chẳng liên hệ, về chữ viết “ngoại”, và về miếng ăn “ngoại”.Cho tới năm 1947, ông vẫn viết văn bằng tiếng Romaniạ Tới bữa đó, ông tính dịch Mallarmé sang tiếng Romaniạ Bất thình lình, ông tự hỏi chính mình: “Thậm vô lý! Ích chi đâu, khi dịch Mallarmé sang một thứ tiếng mà chẳng ai biết?” Thế là, tôi từ bỏ tiếng mẹ đẻ. Tôi bắt đầu viết văn bằng tiếng Tâỵ
Thật trần ai Khoai củ. Viết văn bằng một ngôn ngữ khác là một kinh nghiệm đáng sợ. Người ta phải mầy mò với từng chữ. Khi viết bằng tiếng mẹ đẻ, tôi cứ thế mà viết, giản dị như vậy đó. Chữ viết không có quyền độc lập, đối với tôi (Les mots n’étaient pas ‘indépendants’ de moi). Khi viết văn bằng tiếng Tây, mấy con chữ như thách đố tôi: chúng như ở trong những xà lim (cellules), và tôi phải nhặt ra từng con: nào tên này, nào tên kia, ra đây biểu!

Kinh nghiệm đó, theo ông, y hệt kinh nghiệm về miếng ăn, cũng ngày đầu tới Paris. Lần đó, ông trọ tại một khách sạn nhỏ, khu ‘người em xóm học’ (khu Latinh). Bữa đó, ông xuống nhà gọi điện thoại, và thấy nhân viên coi khách sạn, bà vợ, và ông con trai: cả ba đang sửa soạn bữa ăn, họ như đang sửa soạn kế hoạch cho một trận đánh!

Tôi sững người: ở Romania, tôi luôn luôn được nuôi ăn như một con vật, chẳng thèm để ý tới “ăn nghĩa là gì”. Ở Paris, tôi mới nhận ra ăn là một nghi lễ, một hành động văn minh, gần như xác định một thái độ chính trị.

Vũ Bằng phân biệt hai miền qua món ăn: món ngon miền bắc ‘đấu’ với món lạ miền nam. Ôi chao, những cái lỉnh kỉnh, nhiêu khê, cầu kỳ, nhưng thật cần thiết, không có không được của một tô bún thang, cái mỏng dính của một lá bánh cuốn Thanh Trì, cái thú ngồi canh bánh trưng ngày tết… chỉ tới khi vào Nam, hết sợ đói, thằng bé Bắc Kỳ mới mới thấy “thấm thía” cái tuyệt vời của một miếng ăn.

Cái tuyệt vời của những kỷ niệm khi còn là một đứa bé chuyên môn đi ăn chực, tại một miền đất.

Nguyễn Quốc Trụ (Toronto)

(Sưu tầm)

Tổng hợp & BT:

Những bài có thể bạn thích...

  1. Tại Sao Nên Ăn Uống Lành Mạnh
  2. Rau mảnh bát
  3. Mảnh hồn quê trong bánh gai Tứ Trụ
  4. Một mảnh hạnh phúc

Danh Mục Món Ăn Video Hướng Dẫn Nấu Ăn CÁC KIỂU MÓN ĂN (7427) Ăn Chơi (202) Bánh Trái (744) Chè Mứt Kẹo (616) Gỏi – Salat (722) Hoa Qủa (13) Khai Vị (270) Món bún, phở (195) Món Canh (626) Món Chay (364) Món Cơm (187) Món Cuốn (171) Món lạ hiếm (201) Món Lẩu (127) Món Nhậu (53) Món Nước (125) Món Sốt (185) Món Súp Cháo (209) Món Tráng Miệng (875) Món xôi (41) Người già Trẻ Em (70) Nước Chấm (3) Phổ Thông (605) Theo Dịp (280) Thức Uống – Coctai (355) Điểm Tâm (236) CHUYÊN MỤC (2598) Cõi người ta (173) Gia Vị (102) Học ăn nói (102) Hương quê nhà (1580) Quê Nhà Quê (34) S.khỏe dinh dưỡng (448) Sản phẩm nhà bếp (36) Thuốc Nam, Bắc (72) Vệ sinh (51) MÓN ĂN CÁC VÙNG (1827) Món ăn miền Bắc (182) Món ăn miền Nam (712) Món ăn miền Trung (89) Món ăn nước ngoài (844) NGUYÊN LIỆU (2146) Bầu Bí Mướp (8) Cá Biển (102) Cá Nước Ngọt (84) Chao (12) Chim (4) Cua (33) Dê (7) Dưa (10) Ếch (3) Lương (16) Mì Căng (429) Món Mắm (54) Món Măng (6) Mực Sứa (24) Ngêu Sò Ốc Hến (31) Rau Cỏ (135) Thịt Bò (79) Thịt Gà (100) Thịt Heo (137) Thịt Vịt Gan Ngỗng (14) Tôm (113) Tương (137) Đậu Hủ (36) PHƯƠNG PHÁP (6752) Chiên Rán (1103) Góc bếp (401) Hầm Ninh (247) Lên Men (105) Mẹo Vặt (33) Món Hấp (581) Món Kho (453) Món Luộc (222) Món muối chua (40) Món Nướng (900) Món Om (398) Món Quay (7) Món Xào (997) Phương Pháp Khác (809) Chuyên mục ẩm thực khác

đỗ canh rau củ nem cà quẠsoup cà chua canh rau dền trứng bắc thảo canh rau ngót cach lam banh ngo Kẹo nhãn canh thịt bò salad đậu nành ớt chuông gÃƒÆ canh thịt gà cach lam banh mi xuc xich cach lam tra muc canh thit bo ham rau cu xôi cá canh tom tui Bún rạm Phù Mỹ cari tom mon banh khoai mon ngon chà Šngao nau mong toi úc cach lam banh mi tom ná m gà chà bông cach lam banh ngot nhan so co la cháo xay sinh tố thanh long cà ngá cháo ếch Báo bo Các món bún nam rom boc thit nuong sa cháo hạt sen thịt bằm que xien nuong lam mon muc nuong muoi ot goi du du tai heo Bông bí Cách làm hầu mưc cháo ngon thạch hình trứng Món Cháo cháo thịt ếch Hạnh chân gà hầm những món soup ngon Lạ miệng soup rau mì cà chua chân gà muối keo thom cach lam banh nep nhan thit bánh chưng ngon Mi lanh trung quoc và ng lam kho trê chè củ năng Canh cá niên lá giang ngày se lạnh nau nuoc sam chè dậu trắng cach nau che dau den nuoc cot dua sức khỏe kho thịt ba cach lam mut dua ngu sac ca tim xao công thức miến trộn thịt bò chè môn trộn mì bá p mai Che thung chè mochi xoài ngừa mụn thức khuya dưa leo trà xanh nem trà i cà y cach lam banh tart trung cách làm sườn tẩm sa tế xóc tỏi chè ngũ sắc cong thuc banh crepe Xôi nhộng cach lam banh nuong ngồng cải bánh mì homemade bánh bột lọc nấm mèo chè tết đoan ngọ mẹo khử mùi tanh cá бє m chè trôi nước lẩu đuôi bò chè trôi nước khoai tím vải bọc tôm hấp Cún Khang Nấm đùi gà kho gừng ăn chơi OAI Các Món kho ngon canh mướp hương nấu nấm cach lam banh tao chạo chân giò nhân vật canh tôm tươi củ sen chạo tôm cach lam banh trung thu ngon Mùa Thu sushi chien vịt rang muối cach lam banh hotdog cocktail kiwi ngon chả đậu Chà o chả nướng Mận ngon cho mẹ mang thai ngày hè thit xong khoi xao dau que chả nhái cách làm Hà Ly heo ngâm mắm cach lam banh trung thu thịt bò trộn rau củ chả trai