Vùng đồng chiêm trũng quê nhà ngày xưa đâu cũng thấy những đầm nước hoang dã đầy năn lác, bèo tây bèo ong… Khi đợt gió mùa đầu tiên tràn về, những bụi niễng ven đầm nước đầu làng xao xác dưới những ngọn gió mùa hanh hao.
Đêm nghe tiếng chuột rúc rích góc ao, ông trở mình nhắc mẹ xem bụi niễng chắc đến độ bẻ được rồi.
 |
|
Những củ niễng bụ bẫm |
Cây niễng mọc hoang hay được trồng ngoài đầm nước, góc ao nhà. Cuối tháng chín, đầu tháng mười âm lịch lá niễng đã khô lại, để phần thân dưới phình to lên thành củ. Người ta bóc những chiếc lá niễng khô xác, bẻ lấy củ niễng xanh đậm hoặc tím ngắt, tươi ròng nước đầm.
Chợ làng bày bán những chùm niễng được bó khoảng dăm bảy củ mập mạp. Nhẹ tay bóc lớp bẹ vỏ xốp đi, những củ niễng trắng tươi nõn nà nhìn thật thích mắt. Bọn trẻ chăn trâu chúng tôi còn thích nhai rau ráu những củ niễng non nhỏ vừa bẻ dưới đầm. Vị ngọt mát tươi lành chẳng thể quên. Lũ chuột đồng cũng thích lắm và không bẻ kịp là chúng gặm củ nham nhở.
Củ niễng tươi ngọt nên xào hành cũng đủ ngon. Củ niễng có thể xào với thịt bò, thịt nạc, tim cật… hay chỉ cần đập thêm quả trứng cũng hấp dẫn lắm rồi. Đúng vị và cao cấp nhất là xào củ niễng với rươi. Mùa niễng chín cũng đúng mùa rươi ngoài vùng nước lợ và đó là món ăn sành điệu của người chốn kinh kỳ. Còn ở vùng quê đầm ao chiêm trũng, ngon ngọt, đậm đà nhất là xào với cá quả (cá lóc).
Những con cá quả đen trũi vừa câu dưới đầm lên giãy giụa thật khỏe. Cá làm sạch, lóc lấy thịt hai bên xắt mỏng, ướp một ít muối tiêu. Cá đồng tươi rói chắc nịch nên những lát thịt trắng hồng ánh xà cừ thật ngon mắt. Mẹ rửa thật sạch nắm hành hoa, thì là, rau răm xanh ngắt. Củ niễng thái lát mỏng cheo chéo, hình ôvan đều đặn. Củ niễng non cho lát trắng tinh mịn màng, củ bánh tẻ điểm những đốm “than” đen đen.
 |
|
Niễng và cá quả, sản vật vùng đồng quê bình dị |
Mẹ phi hành thơm phức rồi cho cá vào đảo nhanh, nhẹ tay để không làm nát miếng cá. Mùi thơm bốc lên thật quyến rũ. Thịt cá xào để riêng. Rồi mẹ bắc chảo xào củ niễng. Âm thanh xèo xèo náo nức đưa mùi thơm ngạt ngào lan tỏa. Những lát niễng mềm đi là mẹ trút thịt cá, hành, thì là vào đảo đều.
Đĩa niễng xào trên mâm cơm bốc khói nghi ngút. Vị ngọt thơm đậm đà của những miếng cá tươi, ngọt giòn thanh tao của củ niễng quyện với thì là, tiêu xay thơm phức trong bữa ăn ngày đầu đông sao mà ấm cúng. Bố rót mời ông chén rượu nếp thơm trong veo. Ông nâng ly, cầm đũa gắp, khà một tiếng thật khoan khoái…
 |
|
Đĩa niễng xào hấp dẫn |
Mùa củ niễng không kéo dài, chỉ vài tuần là vãn. Rồi đến đầu đông năm sau mới lại có. Ông đã xa mãi những mùa củ niễng. Sài Gòn hôm nay cũng có chút hanh hao, nhắc mùa niễng lại đến ở miền quê xa ấy.
Đầm làng có còn niễng không? Những đứa trẻ làng có còn chăn trâu và chia nhau những củ niễng ngọt ngào? Chợt nhớ đầm nước hoang vu đầu làng mùa đông xao xác. Nhớ tiếng khà khoan khoái của ông… Theo Tuổi trẻTổng hợp & BT: Lan Chi (NauNgon.com)
